चिपळूण : कोकणाचा निसर्ग, त्याची हिरवाई, घाटमाथ्यांचे वनराई आणि सागरी वाऱ्याने झुलणारी झाडे—या सौंदर्याची ओळख देशाला आहे. पण गेल्या काही वर्षांत या सौंदर्याला काळी छाया लाभली आहे. वनवणवे आता कोकणातील दरवर्षीचे वास्तव झाले आहेत, आणि त्यांची तीव्रता वाढतच चालली आहे. भारताच्या जंगलांबाबत प्रसिद्ध होणारे राष्ट्रीय अहवाल स्पष्ट सांगतात की, जरी जंगलाचे एकूण क्षेत्रफळ स्थिर दिसत असले तरी त्यांच्या गुणवत्तेवर वनआगींचा प्रचंड परिणाम होत आहे. २०२३–२४ च्या अग्निसत्रात देशाने हजारो चौरस किलोमीटर जंगलाचे नुकसान पाहिले असून, महाराष्ट्र देशातील सर्वात आगग्रस्त राज्यांपैकी एक ठरले.
हवामानातील अनियमितता आणि असामान्य तापमानवाढ या संकटाला अधिक भडकावत आहेत. पुणे, रत्नागिरी, रायगड आणि सिंधुदुर्ग या जिल्ह्यांतील तापमान जानेवारी–फेब्रुवारीतच सामान्यापेक्षा जास्त नोंदले गेले. उदाहरणार्थ, पुण्यात जानेवारी २०२५ मध्ये सरासरी तापमान १.५°C ने जास्त होते, जे उष्णतेमुळे उभ्या राहणाऱ्या अग्निधोक्याचे स्पष्ट निदर्शक आहे. कोरडे गवत, पानगळ आणि उष्णतेने तापलेली लाल माती—यामुळे कोकणातील भूभाग आगीसाठी अत्यंत संवेदनशील होतो.
एका ठिणगीपासून सुरू झालेली आग काही तासांत संपूर्ण वर्षाचे श्रम जाळून खाक करू शकते. त्यामुळेच कोकणाच्या निसर्गाचे संरक्षण ही आज काळाची हाक बनली आहे. आणि ही हाक आज ऐकली नाही तर उद्या उशीर होईल. अशी प्रतिक्रिया वन्यजीवप्रेमी आणि निसर्गप्रेमींकडून व्यक्त होत आहे
