​दापोली : नारळ-सुपारीच्या समृद्ध बागा आणि अनुकूल हवामान असलेल्या वणौशी (जि. रत्नागिरी) परिसरात आता काळी मिरी लागवडीतून शेतकऱ्यांना समृद्धीचा नवा मार्ग गवसला आहे. दापोली कृषी महाविद्यालयाच्या ‘कृषी स्नेही’ गटातर्फे ‘ग्रामीण जागरूकता कार्यानुभव कार्यक्रमा’ (RAWE) अंतर्गत वणौशी येथे काळी मिरी लागवडीचे विशेष प्रात्यक्षिक यशस्वीरीत्या पार पडले.
​श्री. गोपाळ परांजपे व श्रीमती विजया गुरव यांच्या बागेत आयोजित या कार्यक्रमात स्थानिक १० प्रयोगशील शेतकऱ्यांनी सहभाग घेतला. नारळ आणि सुपारीच्या आधीच असलेल्या झाडांचा आधार घेऊन काळ्या मिरीचे आंतरपीक कसे घ्यावे आणि मर्यादित जागेतून उत्पन्न दुप्पट-तिप्पट कसे करावे, याचे प्रत्यक्ष गणित या वेळी मांडण्यात आले.
​प्रात्यक्षिकाची मुख्य वैशिष्ट्ये:
​वेलींची त्रिस्तरीय ओळख:
​ऑर्थोट्रॉपिक वेल: झाडांवर उंच चढण्यासाठी आधार देणारी वेल.
​रनर्स वेल: नवीन सशक्त रोपांच्या जलद निर्मितीसाठी जमिनीवर पसरणारी वेल.
​प्लाजिओट्रॉपिक फांद्या: कुंड्यांमध्ये आकर्षक ‘बुश पेपर’ पिकवण्यासाठी उपयुक्त फांद्या.
​कमी खर्चात रोपनिर्मिती: कमी खर्चात नवीन वेली तयार करण्याचे सुलभ तंत्रज्ञान दाखवून काळ्या मिरीची बाजारातील मागणी आणि त्यातून मिळणाऱ्या भरघोस फायद्यांची माहिती देण्यात आली.
​’पन्नियुर-१’ वाणाची प्रत्यक्ष लागवड: कोकणात सर्वाधिक उत्पादन देणाऱ्या ‘पन्नियुर-१’ या उन्नत वाणाची श्री. गोपाळ परांजपे यांच्या बागेत लागवड करण्यात आली. सुपीक माती, उत्तम कुजलेले शेणखत आणि सिंगल सुपर फॉस्फेटचे योग्य मिश्रण वापरून शास्त्रोक्त पद्धतीने खड्डे भरून ही लागवड झाली.
​अतिरिक्त आधारांची माहिती: सुपारी, पांगारा आणि सिल्व्हर ओक या झाडांच्या आधाराने रोपांची सुरक्षित लागवड कशी करावी, याविषयी मार्गदर्शन करण्यात आले.
​तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन
हे प्रात्यक्षिक सहयोगी अधिष्ठाता डॉ. रमेश कुणकेरकर, रावे कार्यक्रम समन्वयक डॉ. अशोक चव्हाण, रावे केंद्र प्रमुख डॉ. विजय देसाई, विषयतज्ज्ञ डॉ. महेश कुलकर्णी, कार्यक्रम अधिकारी डॉ. आशिष शिगवण व डॉ. प्रवीण झगडे यांच्या मार्गदर्शनाखाली पार पडले.
​’कृषी स्नेही’ गटाच्या या उपक्रमामुळे वणौशीतील शेतकऱ्यांना आंतरपिकाचे महत्त्व पटले असून, कमी खर्चात जमिनीची सुपीकता राखून अतिरिक्त उत्पन्न मिळवण्याचा एक समृद्ध मार्ग उपलब्ध झाला आहे.